Grandmothers
At first glance they don't look like anything an American girl would know--the old women in Greece in their black clothes. Bent, walking with difficulty, without teeth but smiling, they greet me warmly and continue on their way. In the beginning, when I came here, I could not understand what they were saying because I did not speak Greek. But I always wondered what they were thinking, what experiences and what stories they carried hidden under the black dresses, even what they would say about me. There was a distance between us, which I filled with my imagination.
A woman who is ninety years old today would have been eight when the first world war started and eleven when the Russian revolution took place. She would have been twenty four when the Great Depression started and in her thirties she would have lived through the second world war. She would have experience from the years of the civil war, the dictatorship, and so many other things. How many stories she could tell! Really she has lived through the whole last century, a century full of political, social, economic changes.
The stories I hear though, don't have any relation to the stories I learned from books in school. The stories I hear are about the women's families, about those specific people who are related to them. One was successful, another died. This one emigrated, that one married, and another never married at all. They are eternal stories.
Maybe the history I read in the schoolbooks, is not very important to them. At the end of their lives, they want to remember those people who had the most impact on their own lives—the people in their families. The other, the great events, passed by them or over their heads, passed and did not change them much. And the society remains the same, like a lake that holds its shape, regardless of the rain, the storms, and the beautiful days that passed over it.
Or maybe they have something to hide. If a story implicates someone you know who lives in your area, or someone who has relatives that live in your area, then you would hesitate to tell that story to anyone. People become discrete and close-mouthed. The stories are for themselves and their families. They are not for strangers. This thought gives me a feeling of disappointment, but also boundless curiosity. It is impossible to understand a person.
The last century, greedy and full of quick movement, freedom, comfort, facility, violence and sex, has changed almost everything in our lives. It has made us quick and easy like the machines. However, there are still some people who didn't change as all. And they don't talk much. When they are gone, how will we remember ourselves?
ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ματιά δεν μοιάζουν με τίποτα από όσα ξέρει μια Αμερικανίδα—οι ηλικιωμένες γυναίκες στην Ελλάδα με τα μαύρα τους ρούχα. Σκυμμένες, περπατώντας με δυσκολία, χωρίς δόντια αλλά χαμογελώντας, με χαιρετούν θερμά και συνεχίζουν στον δρόμο τους. Στην αρχή, όταν ήρθα εδώ, δεν μπορούσα καν να καταλαβαίνω αυτό που έλεγαν γιατί δεν ήξερα ελληνικά. Αλλά πάντα αναρωτιόμουν τι σκεφτόταν, ποιες εμπειρίες και ποιες ιστορίες κράταγαν κρυμμένες κάτω από τα μαύρα ρούχα, και τι θα έλεγαν για μένα. Υπήρχε μια διάσταση ανάμεσά μας, και εγώ την γέμιζα με την φαντασία μου.
ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ που σήμερα είναι ενενήντα χρονών θα ήταν οκτώ όταν άρχισε ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, και ένδεκα όταν έγινε η ρωσική επανάσταση. Θα ήταν είκοσι τέσσερα όταν ήρθε η παγκόσμια οικονομική κρίση και στα τριάντα της χρόνια θα είχε βιώσει τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Θα έχει εμπειρίες από τα χρόνια του εμφύλιου, της δικτατορίας, και τόσα άλλα πράγματα. Πόσες ιστορίες θα μπορούσε να πει. Πράγματι, έχει βιώσει όλο τον περασμένο αιώνα, ένας αιώνας γεμάτος βία και αλλαγές πολιτικές, κοινωνικές, και οικονομικές.
ΟΙ ΙΣΤΟΡΊΕΣ που ακούω όμως, δεν έχουν σχέση με την ιστορία που έμαθα από τα βιβλία στο σχολείο. Έχουν σχέση με τις οικογένειες τους, και με συγκεκριμένους ανθρώπους που είναι οι συγγενείς τους. Ο ένας πέτυχε, ο άλλος πέθανε. Αυτός μετανάστευε, αυτή παντρεύτηκε, και αυτός ο άλλος δεν παντρεύτηκε ποτέ. Είναι αιώνιες ιστορίες.
ΊΣΩΣ Η ιστορία που διαβάζουμε στα σχολικά βιβλία, δεν είναι πολύ σημαντική για αυτές. Στο τέλος της ζωή τους, θέλουν να θυμούνται αυτούς τους ανθρώπους που είχαν την περισσότερη επίδραση στις δικές τους ζωές—οι άνθρωποι των οικογενειών τους. Τα άλλα, τα σημαντικά γεγονότα, πέρασαν δίπλα τους ή πάνω από το κεφάλι τους, πέρασαν και δεν τις άλλαξαν πολύ. Και η κοινωνία παραμένει η ίδια, σαν μια λίμνη που κρατάει το σχήμα της, άσχετα από τις βροχές, τις καταιγίδες, και τις όμορφες ημέρες που περνάνε από πάνω της.
Ή, ΙΣΩΣ έχουν κάτι να κρύψουν. Εάν μια ιστορία εμπλέκει κάποιον γνωστό που ζει στην περιοχή σου, ή κάποιον που έχει συγγενείς που ζουν στην περιοχή σου, τότε θα διστάζεις να πεις αυτήν την ιστορία σε κάποιον. Οι άνθρωποι γίνονται συνετοί και λιγομίλητοι. Οι ιστορίες είναι για τον εαυτό τους και για τις οικογένειές τους. Δεν είναι για ξένους. Αυτή η σκέψη μου δίνει μια αίσθηση απογοήτευσης αλλά και απεριόριστη περιέργεια. Είναι αδύνατον να καταλαβαίνεις τους ανθρώπους μιας περιοχής.
Ο ΠΕΡΑΣΜΈΝΟΣ αιώνας, άπληστος για γρήγορη κίνηση, ελευθερία, άνεση, ευκολία, βία και σεξ, έχει αλλάξει σχεδόν τα πάντα στις ζωές μας. Μας έχει κάνει γρήγορους και εύκολους σαν τις μηχανές. Όμως, υπάρχουν ακόμη κάποιοι άνθρωποι που δεν άλλαξαν καθόλου. Και αυτοί δεν μιλάνε πολύ. Όταν όλοι αυτοί θα έχουν φύγει, πως θα θυμηθούμε τον εαυτό μας?
© Μαργαρίτα Γουέσσελινγκ, 8-1-7
