We Don't Know
We live in a time of unknown signs, of signs that have lost their meaning, that have become confused or were created on purpose in order not to have a clear meaning. That is true for the people of the third world just as much as for the people of the developed world. Because the poor countries of the southern and eastern areas of the earth find themselves in the embrace of the rich countries of the northern and western areas. Commerce unites them. Products go everywhere, and so do people.
One time in Amsterdam I met two men from Liberia, a country created in the nineteenth century by freed slaves from the United States. But there was war in Liberia, and these people had left from there. Arriving in Amsterdam, they found a place to live and were looking for work. One of them had a pattern of short, straight lines carved into his cheek. It impressed me and I askeßd him what it was and how he got it, but he told me "I don't know. No one knows their meaning. People who come from villages often have these lines on the cheek."
I thought about it. His lines recalled marks I'd seen in periodicals like National Geographic, marks that indicate that someone is part of a tribe. They show identity. But, if that was true, then this man must have left his tribe very early, before he understood anything about it, since he didn't know what the marks meant. And then he left the second environment too, to come to Amsterdam, a third environment. Twice he had lost his identity, twice he had broken his memory.
When all the relations that determine an individual's place in a society and give meaning to his or her actions, are broken and rebroken, what remains of the individual? Certainly not much pride for his or her tribe or nation, because these did not protect him or her. Perhaps pride in him or her self as a human being, similar to all other human beings, who can do much on his or her own. Perhaps. Because these two people had come through many difficulties and had travelled far, and they had not lost their humanity. They looked one in the face and spoke directly, without pretense.
Something similar, though perhaps not quite so serious, happens with style and language. Words and phrases, especially English words and phrases, have become decoration for young peoples' clothes. Most of the time you can't make out their meaning because they are spelled wrong, they don't mean anything precise, they just hint at something they could mean for someone, in another, unfamiliar, environment. Or they have a negative meaning. Once I had a student who wore a t-shirt with the words "bad, dirty girl" written on it. She was a pretty girl, polite, a good student of English. She must have known what those words meant. So why wear them? Maybe because they were written in brown ink, and they matched her hair.
ΖΟΥΜΕ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ των άγνωστων σημείων, των σημείων που έχουν χάσει την σημασία τους, που έχουν μπερδευτεί, ή που φτιάχτηκαν επίτηδες για να μην έχουν σαφή σημασία. Αυτό ισχύει για τους ανθρώπους του τρίτου κόσμου καθώς και για τους ανθρώπους του πρώτου κόσμου. Γιατί οι φτωχοί χώροι των νότιων και ανατολικών περιοχών της γης βρίσκονται στην αγκαλιά των πλούσιων χωρών των βορείων και δυτικών περιοχών. Το εμπόριο τους ενώνει. Τα προϊόντα πάνε παντού, καθώς και οι άνθρωποι.
ΜΙΑ ΦΟΡΑ στον Άμστερνταμ γνώρισα δυο άντρες που κατάγονταν από την Λιμπέρια, μια χώρα στην Αφρική που ιδρύθηκε μετά από την εμφύλιο των Ηνωμένων Πολιτών, για μαύρους που ήθελαν να φύγουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Γινόταν όμως πόλεμος στην Λιμπέρια, και αυτοί οι άνθρωποι είχαν φύγει από εκεί. Καταλήγοντας στον Άμστερνταμ, είχαν βρει στέγαση και έψαχναν για δουλειά. Ένας από αυτούς είχε ένα σχέδιο από κοντές, ευθείες γραμμές χαραγμένες στο μάγουλό του. Μου έκανε εντύπωση και τον ρώτησα τι ήταν και πως το απόκτησε εκεί, αλλά μου είπε, «Δεν ξέρω. Κανείς δεν ξέρει τι σημασία έχουν. Άνθρωποι που έρχονται από χωριά συχνά έχουν αυτές τις γραμμές στο μάγουλο.»
ΤΟ ΣΚΕΦΤΗΚΑ. Οι γραμμές μου έμοιαζαν με σημάδια που έχω δει σε φωτογραφίες από περιοδικά σαν το “National Geographic,” σημάδια που δείχνουν ότι ένας άνθρωπος είναι μέλος μιας φυλής, και που χαράζονται εκεί από την φυλή του. Δείχνουν μια ταυτότητα. Αλλά, εάν ήταν έτσι, αυτός ο άντρας έπρεπε να έχει φύγει από την φυλή του πολύ νωρίς, πριν μάθει τίποτα από αυτήν, και να έχει μεγαλώσει μέσα σε ολοκληρωτικά άλλο περιβάλλον, όπου κανείς δεν γνώριζε αυτά τα σημάδια. Και μετά, έφυγε από το δεύτερο περιβάλλον του, για να έρθει στον Άμστερνταμ, ένα τρίτο περιβάλλον. Δυο φορές είχε χάσει την ταυτότητά του, δυο φορές είχε σπάσει την μνήμη του.
ΟΤΑΝ ΣΠΑΖΟΝΤΑΙ και ξανασπάζονται όλες οι σχέσεις που δείχνουν την θέση του ατόμου μέσα σε μια κοινωνία και που δίνουν σημασία στις πράξεις του, τι απομένει στον άνθρωπο? Σίγουρα όχι πολύ περηφάνια για την φυλή ή γιο το έθνος του, γιατί δεν τον προστάτεψαν. Ίσως μια περηφάνια για τον εαυτό του ως άνθρωπος, όμοιος με όλους τους άλλους ανθρώπους, που μπορεί να κάνει πολλά από μόνος του. Ίσως. Γιατί αυτοί οι δυο άνθρωποι είχαν περάσει πολλές δυσκολίες και είχαν ταξιδέψει μακριά, και δεν είχαν χάσει την ανθρώπινη φύση τους. Με κοίταζαν κατάματα και μου μίλαγαν ευθύς, χωρίς προσποίηση.
ΚΑΤΙ ΟΜΟΙΟ, εάν και ίσως δεν είναι τόσο σοβαρό, συμβαίνει με το στυλ και με την γλώσσα. Λέξεις και φράσεις, ειδικά λέξεις και φράσεις στ’ αγγλικά, έχουν γίνει διακόσμηση για τα ρούχα των νέων. Τις περισσότερες φορές δεν μπορείς να διακρίνεις τι νόημα έχουν αυτές οι λέξεις γιατί έχουν λάθος ορθογραφία, δεν σημαίνουν κάτι ακριβώς, απλά υπαινίσσονται ότι θα μπορέσουν να έχουν σημασία για κάποιον, σε κάποιο άγνωστο περιβάλλον. Η έχουν κακή σημασία. Είδα μια φορά μια κοπέλα να φοράει ένα t-shirt με τις λέξεις «κακό, βρόμικο κορίτσι», στα αγγλικά, γραμμένες επάνω του. Ήτανε μια όμορφη κοπέλα, φρόνιμη, μια καλή μαθήτρια αγγλικών. Έπρεπε να ξέρει τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις. Γιατί τότε να τις φορέσει? Ίσως γιατί ήταν γραμμένες σε καφέ χρώμα, και ταίριαζαν με τα μαλλιά της.
© Μαργαρίτα Γουέσσελινγκ, 23-3-06
